Utrzymanie zdrowej skóry głowy oraz dobrej kondycji włosów wymaga odpowiedniego bilansu kwasów tłuszczowych w diecie. Wśród nich szczególne miejsce zajmują kwasy omega-9, będące jednonienasyconymi kwasami tłuszczowymi (MUFA), które choć mogą być syntetyzowane przez organizm, to ich dodatkowa podaż z dietą może przynosić korzyści. Kwas oleinowy, jako główny przedstawiciel omega-9, wykazuje działanie regenerujące i ochronne na skórę głowy oraz włosy, wpływając na ich elastyczność, nawilżenie oraz odporność na czynniki zewnętrzne.
Kwasy omega-9 odgrywają istotną rolę w metabolizmie lipidów oraz funkcjonowaniu bariery skórnej, czyniąc ją istotnym składnikiem zarówno diety, jak i preparatów kosmetycznych. Ich regularne stosowanie może pomóc w redukcji podrażnień skóry głowy, zmniejszeniu stanów zapalnych oraz poprawie struktury włosa. Ponadto, kwasy te wspomagają regenerację uszkodzonych komórek skóry, co czyni je wartościowym składnikiem dla osób borykających się z problemami skórnymi, takimi jak atopowe zapalenie skóry czy łojotokowe zapalenie skóry.
W niniejszym artykule omówiono mechanizmy działania kwasów omega-9, ich wpływ na włosy i skórę głowy oraz dokonano porównania z innymi grupami kwasów tłuszczowych. Wskazano również badania kliniczne i eksperymentalne, które potwierdzają ich rolę w pielęgnacji włosów i skóry głowy.
Kwasy omega-9
Kwasy omega-9 to rodzina jednonienasyconych kwasów tłuszczowych, które występują w wielu produktach roślinnych, m.in. w oliwie z oliwek, oleju rzepakowym, awokado oraz orzechach. Do najważniejszych przedstawicieli tej grupy należą:
– kwas oleinowy (OA), dominujący składnik oliwy z oliwek i awokado,
– kwas erukowy, obecny m.in. w oleju rzepakowym i gorczycowym,
– kwas nerwonowy, istotny dla funkcji neurologicznych, lecz także wykazujący wpływ na skórę i jej barierę lipidową (barierę ochronną naskórka).
Spożycie kwasów omega-9 w połączeniu z innymi zdrowymi tłuszczami może wspomagać regenerację błon komórkowych oraz działać jako naturalny emolient (substancji, które utrzymują odpowiednie nawilżenie), zabezpieczając naskórek i włosy przed utratą wilgoci, co było jednym z przedmiotów badań Liu i in. w pracy naukowej pt. „Activation of Hair Cell Growth Factors by Linoleic Acid in Malva verticillata Seed Extracts„ z 2021 roku. Ponadto, wskazać należy, że kwasy te mogą przyczyniać się do poprawy mikrokrążenia skóry głowy, zwiększając przy tym dotlenienie mieszków włosowych, wspierając ich zdrowie i wzrost.
Mechanizmy działania omega-9 na włosy i skórę głowy
Regeneracja i nawilżenie skóry głowy
Kwas oleinowy wspiera odbudowę bariery lipidowej naskórka, zmniejszając przez naskórkową utratę wody (TEWL), co przekłada się na poprawę nawilżenia skóry głowy i ograniczenie jej przesuszenia. Jest to istotne zwłaszcza u osób borykających się z suchością skóry głowy, świądem czy łuszczeniem się naskórka.
Dodatkowo, kwasy omega-9 wpływają na poprawę elastyczności włókien kolagenowych w skórze, co może przekładać się na jej większą odporność na czynniki mechaniczne oraz skuteczniejsze zatrzymywanie wilgoci w naskórku, jak to wynika m.in. z badania Latreille i in., pt. „Dietary Monounsaturated Fatty Acids Intake and Risk of Skin Photoaging” z 2012 roku. Zwiększona elastyczność skóry głowy wpływa także na lepsze przyleganie mieszków włosowych, przyczyniając się do zmniejszenia wypadania włosów.
Działanie przeciwzapalne
Kwasy omega-9 mogą regulować ekspresję cytokin (czyli białka, których rolą jest przekazywanie sygnałów regulujących odpowiedź immunologiczną, stan zapalny i komunikację między komórkami) prozapalnych, takich jak interleukina-6 (IL-6) czy TNF-α. Innymi słowy są to białka, które przyczyniają się do redukcji stanów zapalnych w obrębie skóry głowy. Badania wskazują, że dieta bogata w kwasy jednonienasycone może zmniejszać ryzyko rozwoju łojotokowego zapalenia skóry oraz innych chorób skóry głowy o podłożu zapalnym.
Wykazano także, że omega-9 mogą wspierać naturalne mechanizmy naprawcze naskórka, co jest szczególnie ważne w leczeniu zmian skórnych o charakterze przewlekłym.
Wpływ na produkcję sebum
Jednonienasycone kwasy tłuszczowe, w tym omega-9, wpływają na gospodarkę lipidową skóry, regulując wydzielanie sebum. Kwas oleinowy w umiarkowanych ilościach może pomóc w utrzymaniu odpowiedniego poziomu natłuszczenia skóry głowy, co jest istotne zarówno w przypadku osób z tendencją do przetłuszczania się włosów, jak i tych borykających się z nadmiernym przesuszeniem.
Dodatkowo, kwasy omega-9 wspierają równowagę hydrolipidową skóry, co może zapobiegać powstawaniu stanów zapalnych prowadzących do łupieżu lub podrażnień.
Naturalne źródła omega-9 w diecie
Aby zapewnić optymalną podaż omega-9, warto włączyć do diety:
– oliwę z oliwek i olej rzepakowy – bogate w kwas oleinowy,
– awokado – zawierające zarówno omega-9, jak i witaminy A, E, C,
– orzechy (migdały, orzechy makadamia, orzechy laskowe) – dostarczające zdrowych tłuszczów oraz minerałów,
– nasiona sezamu i lnu – dodatkowo bogate w lignany o działaniu antyoksydacyjnym.
Praktyczne zastosowanie środków bogatych w omega-9 dla zdrowia włosów
Należy przypomnieć, że kwasy omega-9, zwłaszcza kwas oleinowy, mogą być stosowane zarówno w diecie, jak i bezpośrednio na skórę głowy i włosy. Regularne używanie środków bogatych w te kwasy tłuszczowe może znacząco poprawić kondycję włosów, wspomóc ich regenerację oraz ochronę przed szkodliwymi czynnikami zewnętrznymi.
Oleje roślinne w pielęgnacji włosów
Naturalne oleje roślinne bogate w kwasy omega-9, takie jak oliwa z oliwek, olej arganowy (szczególnie ten olej ma właściwości w zwiększeniu wytrzymałości na włosy rozjaśnione w tym niezmiennym utrzymaniu tych kolorów), olej makadamia czy olej ze słodkich migdałów, mogą być stosowane na włosy i skórę głowy w różnych formach, co potwierdza np. praca Kim i in., pt. „Effect of Rinse-Off Hair Conditioner Containing Argan Oil or Camellia Oil on Hair Condition” z 2021 roku. Należy szczególnie uwzględnić:
- Oleje jako maski do włosów – przed myciem można nałożyć wybrany olej na włosy i skórę głowy, pozostawić na 30–60 minut, a następnie dokładnie umyć włosy szamponem.
- Serum zabezpieczające końcówki – niewielka ilość oleju rozprowadzona na końcówkach włosów pomaga je chronić przed rozdwajaniem i przesuszeniem.
Dieta wspierająca zdrowie włosów
Dostarczanie kwasów omega-9 w diecie może znacząco poprawić kondycję włosów od wewnątrz. Aby zwiększyć spożycie tych kwasów, warto regularnie spożywać:
- Oliwę z oliwek i olej rzepakowy – stosowane do sałatek lub jako dodatek do potraw.
- Orzechy makadamia, migdały i orzechy laskowe – jako zdrowa przekąska bogata w jednonienasycone tłuszcze.
- Awokado – doskonałe źródło kwasów omega-9 oraz witamin wspierających zdrowie skóry i włosów.
- Tłuste ryby morskie – oprócz omega-3 zawierają również pewne ilości omega-9 wspierających zdrowie skóry głowy.
W związku z powyższymi informacjami, można stwierdzić, że:
*Kwas oleinowy, odgrywają istotną rolę w utrzymaniu zdrowej skóry głowy i dobrej kondycji włosów, działając regenerująco i ochronnie.
*Dzięki właściwościom nawilżającym i przeciwzapalnym, wpływają na poprawę bariery lipidowej naskórka, co pomaga redukować problemy skórne, takie jak łupież, łojotok czy podrażnienia.
*Ich działanie wspiera mikrokrążenie skóry głowy, poprawiając dotlenienie mieszków włosowych, co może przyczynić się do ograniczenia wypadania włosów.
*Choć nie wykazują tak silnych właściwości przeciwzapalnych jak kwasy omega-3, stanowią cenny element procesów regeneracyjnych i ochronnych, chroniąc skórę przed stresem oksydacyjnym i wzmacniając strukturę włosów.
